Ο θρύλος των Καρυάτιδων, που κλαίνε για την ξενιτεμένη αδελφή τους…

Ο θρύλος των Καρυάτιδων, που κλαίνε για την ξενιτεμένη αδελφή τους...
Μοιραστείτε το άρθρο...
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Share on LinkedIn
Linkedin
Email this to someone
email

Ένας από τους ξένους, που επισκέφτηκαν την Ελλάδα και που το όνομά του θα προκαλεί πάντοτε τη φρίκη για την άκρατη ιεροσυλία που διέπραξε εις βάρος της Ιστορίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς της, ήταν φυσικά ο Thomas Bruce, 7ος Κόμης του Έλγιν.

Auguste de Choiseul-Gouffier (27/09/1752 - 20/06/1817)
Auguste de Choiseul-Gouffier (27/09/1752 – 20/06/1817)

Το 1800 ήταν πρεσβευτής της Αγγλίας στην Πόλη, οπότε και ανακλήθηκε από την κυβέρνησή του. Πριν, όμως, ανακληθεί, είχε σκεφτεί να μιμηθεί τον Γάλλο συνάδελφό του, τον Auguste de Choiseul-Gouffier, ο οποίος, το 1784, είχε κατορθώσει να αποσπάσει από την Υψηλή Πύλη ένα φιρμάνι, που του επέτρεπε να προβεί σε ανασκαφές και ιστορικές μελέτες στην Αθήνα. Οι μελέτες του Choiseul-Gouffier ήταν βασικά το πρόσχημα για να κατεβάσει και να αποκομίσει από τον Παρθενώνα αρκετά γλυπτά κι έτσι, να αποζημιωθεί για τα έξοδα του ταξιδιού του.

Το ίδιο φιρμάνι, συμπληρωμένο μάλιστα με ευνοϊκότερους όρους, κατάφερε να αποσπάσει και ο Κόμης του Έλγιν. Η επιτηδειότητά του και η συμμαχία της Αγγλίας με την Τουρκία την εποχή εκείνη είχαν ως αποτέλεσμα να γραφτεί στο σουλτανικό φιρμάνι ότι του δινόταν η άδεια να περιεργαστεί, να αντιγράψει και να πάρει μαζί του αρχαία μάρμαρα.

Έτσι, ο Έλγιν άδραξε τη χρυσή ευκαιρία. Έστειλε ολόκληρη σπείρα πρακτόρων στην Πελοπόννησο να μαζέψουν αρχαία για λογαριασμό του, υπό την οδηγία του Πρόξενου της Αγγλίας στην Αθήνα, Προκοπίου Μηνά, τον οποίο διέταξε να συνοδεύσει τους πράκτορές του.

Ο δύστυχος Πρόξενος δεν μπορούσε να κάνει διαφορετικά και συνόδευσε τους εντεταλμένους, για να αρρωστήσει τελικά και να πεθάνει, μόλις το πλοιάριο, που τον έφερε από το ταξίδι του στην Πελοπόννησο, έφτασε στον Πειραιά.

Στο ημερολόγιο του Δ. Καληφορνά αναφέρεται το γεγονός ως εξής: “20 Οκτωβρίου 1799, ημέρα Πέμπτη, έφεραν τον Προκόπιο Μηνά, όπου είχε μεταβεί στον Μοριά ως συμβουλάτορας των Άγγλων πίσω στο Πόρτο Δράκο (Πειραιά). Βγήκε από το καΐκι και συγχωρέθηκε. Τον έφεραν δύο άλογα στην Αγία Ελεούσα, όπου και τον έθαψαν”.

Thomas Bruce, 7ος κόμης του Έλγιν (20/07/1766 - 14/11/1841)
Thomas Bruce, 7ος κόμης του Έλγιν (20/07/1766 – 14/11/1841)

Όσο για τον Κόμη του Έλγιν, μαζί με τους πράκτορες που είχε στείλει στην Πελοπόννησο, “έστειλε τεχνίτες Ρωμαίους και Ναπολιτάνους, ώστε να ανασκάψουν και να ερευνήσουν για μάρμαρα και κτίσματα παλαιά και να κατεβάσουν από τον περίφημο Ναό της Αθηνάς στην Ακρόπολη τα αξιολογότατα ανάγλυφα και τους ανδριάντες, τα οποία έδιναν θάμβος και κατάπληξη σε όλους τους περιηγητές”, όπως ανέφερε το χρονικό του Ανθίμου.

Το 1801, ο Κόμης του Έλγιν κατέφτασε και ο ίδιος στην Αθήνα και υπό τις εντολές του, οι εργάτες κατέβαζαν τα ανάγλυφα ακρωτηριασμένα από τις θέσεις τους. Πολλά, όμως, έπεσαν από τα αδέξια και αδιάφορα χέρια τους και τσακίστηκαν, ενώ τα κομμάτια τους βρέθηκαν στις ανασκαφές της Ακρόπολης και τοποθετήθηκαν ευλαβικά στο Μουσείο του Ιερού Βράχου. Απέσπασε στο σύνολο 244 αγάλματα και ανάγλυφα, για τα οποία αργότερα πληρώθηκε από την αγγλική Κυβέρνηση με 35 χιλιάδες λίρες.

Μα, ο Άγγλος ιερόσυλος δεν αρκέστηκε να βεβηλώσει μόνο τον Παρθενώνα. Απέσπασε και από το Ερέχθειο μια από τις Κόρες, τις γνωστές Καρυάτιδες, που προκαλούσαν πάντα δέος και θαυμασμό.

Την εποχή εκείνη, οι Καρυάτιδες αποκαλούνταν τρυφερά από τους Αθηναίους “τα κορίτσια” ή “τα κορίτσια του Κάστρου” και ήταν τόσο αγαπητές οι μαρμαρωμένες βασιλοπούλες, που μιλούσαν για αυτές σαν να ήταν ζωντανές.

Στις παραδόσεις των γεροντότερων Αθηναίων αναφερόταν ότι το βράδυ της ημέρας, που ο Έλγιν απέσπασε τη μια Καρυάτιδα, θρήνος και οδυρμός ακούστηκε από τις υπόλοιπες πέντε αδερφές της, που όλες μαζί υποβάσταζαν πάντα το Ερέχθειο. Σύμφωνα με τον περιηγητή Frederick Douglas, “το καταραμένο εκείνο βράδυ, που έχασαν την αδερφή τους, οι Καρυάτιδες ξέσπασαν σε θρήνο γοερό και ο θρήνος αυτός απλώθηκε στην πόλη από κάτω, με τους πολίτες να κλαίνε και να σφαδάζουν”.

Frederick Sylvester North Douglas (08/02/1791 - 21/10/1819)
Frederick Sylvester North Douglas (08/02/1791 – 21/10/1819)

Ήταν, μάλιστα, τόσο ζωηρή η παράδοση, που κράτησε για πολλά χρόνια. Ο ιστορικός Δημήτρης Καμπούρογλου ανέφερε τον θρύλο, όπως του τον είχε μεταφέρει η Μαριάννα Μιχαήλ Μπουζίκη, η οποία είχε γεννηθεί τον χρόνο, που ο ιερόσυλος Κόμης άρπαξε την Καρυάτιδα. Της τον εξιστόρησε η μητέρα της, Ευφροσύνη Τυρναβίτου με αυτά ακριβώς τα λόγια:

Δημήτριος Καμπούρογλου (14/10/1852 - 21/02/1942)
Δημήτριος Καμπούρογλου (14/10/1852 – 21/02/1942)

“Έκλαιγε η αρπαγμένη βασιλοπούλα και ζητούσε ικετευτικά βοήθεια από τις αδερφές της, που απόμειναν στο Κάστρο. Έκλαιγαν και φώναζαν κι εκείνες. Μα, τι μπορούσαν να κάνουν σαν ήταν έτσι μαρμαρωμένες;

Πρώτα ακούστηκε μια βουή κι έπειτα, ένα μοιρολόι, που τα λυπημένα λόγια του έκαναν τους ανθρώπους να ξεσπούν σε κλάματα και σε λυγμούς. Έμοιαζε με τραγούδι αργό, από φωνές αργόσυρτες και τραβηχτές, που σου προξενούσε ανατριχίλα”.

Μα όσο κι αν έκλαιγαν οι Καρυάτιδες, η δόλια αδερφή τους δεν ξαναγύρισε στη θέση της. Παραμένει εξόριστη στην ομιχλώδη χώρα, στην Αγγλία.

Αθήνα, μέσα 19ου αιώνα
Αθήνα, μέσα 19ου αιώνα

Το 1846, η αγγλική Κυβέρνηση δώρισε στην ελληνική γύψινα εκμαγεία των αρχαιοτήτων, που είχε υφαρπάξει ο Έλγιν, πλην της Καρυάτιδας. Τελικά, το 1912, έστειλαν και το αντίστοιχο εκμαγείο της εξόριστης Κόρης, κατασκευασμένο από τσιμέντο του Portland. Έτσι, οι πέντε αδερφές έχουν την εικόνα της αγαπημένης τους απούσας, αλλά όχι την ίδια.

Αλλά, ο Thomas Bruce, 7ος Κόμης του Έλγιν, δεν περιορίστηκε εκεί. Για να διαιωνίσει την ιεροσυλία του, χάραξε πάνω στον Παρθενώνα το όνομα το δικό του και της γυναίκας του, σαν να του ανήκε ολόκληρος ο Ιερός Βράχος. Αυτό το γεγονός προκάλεσε τέτοια αγανάκτηση στην ψυχή του Λόρδου Βύρωνα, ο οποίος, όταν λίγα χρόνια αργότερα επισκέφτηκε την Ακρόπολη, αυτός ο μεγάλος ποιητής και φιλέλληνας, σκαρφάλωσε με κίνδυνο της ζωής του να πέσει και να τσακιστεί, στον Παρθενώνα και έσβησε με το ίδιο του το χέρι τα ονόματα των βέβηλων. Στη θέση τους ζήτησε να χαραχτεί το λατινικό αυτό δίστιχο: “Quod non fecerunt Gothi, hoc fecerant Scotti”, δηλαδή “Ό,τι δεν έκαναν οι Γότθοι, το έκαναν οι Σκώτοι”.

Λόρδος Βύρων (22/01/1788 - 19/04/1824)
Λόρδος Βύρων (22/01/1788 – 19/04/1824)

Απτόητος ο Έλγιν, προκειμένου να αποζημιώσει οπωσδήποτε τους Αθηναίους για την καταστροφή που προκάλεσε στην πόλη τους, τους δώρισε ένα μεγάλο ρολόι, που στήθηκε σ’ ένα τετράγωνο πύργο, που έκτισαν οι ίδιοι και σωζόταν μέχρι το 1884 στο μέσο της Παλαιάς Αγοράς, στο τετράγωνο του Αδριανού, που εν τέλει κάηκε στις 8 Αυγούστου εκείνης της χρονιάς. Έτσι, καταστράφηκε το ρολόι και σε λίγο κατεδαφίστηκε από τον Δήμο και ο πύργος, που υπενθύμιζε διαρκώς την ανίερη και βέβηλη πράξη του Έλγιν.

Η είδηση δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ”, στις 05/07/1930…

Το άρθρο, όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ", στις 05/07/1930
Το άρθρο, όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ”, στις 05/07/1930

Σχετικά άρθρα

Το φάντασμα του θεάτρου… ...το φάντασμα το έβλεπε για χρόνια ο επιχειρηματίας που ανέλαβε την διεύθυνση και...εκμετάλλευση του θεάτρου...
Οι Δροσουλίτες… Ονομάστηκαν έτσι από την ώρα της χαραυγής που εμφανίζονται, την ώρα εκείνη που...έχει πάντοτε δροσιά, ακόμα και το καλοκαίρι...
Το στοιχειωμένο σπίτι της οδού Μαυρομιχάλη, στην Αθήνα του 1913 (Μέρος Ε)… Τον τελευταίο καιρό, κανένα φως δεν έμενε στο σπίτι αναμμένο. Κατανάλωναν στοίβες...από σπίρτα, μέχρι να καταφέρουν να ανάψουν μια λάμπα ή ένα κερί. Κι όταν το...κατόρθωναν με πολύ μόχθο κι εκνευρισμό, ξαφνικές ριπές ψυχρού αέρα το έσβηναν...αμέσως...
Οι Απόκριες στην Αρχαιότητα… Οι αρχαίοι Έλληνες απολάμβαναν τις Διονυσιακές Εορτές τους τέσσερις φορές τον...χρόνο, από τις οποίες προήλθαν οι σημερινές μας Απόκριες...
Ένα παράξενο ουράνιο φαινόμενο… Μέσα σε πέντε λεπτά, χιλιάδες πολίτες που κυκλοφορούσαν στην οδό Σταδίου και την...Ομόνοια, βρέθηκαν να στέκονται ακίνητοι και εκστατικοί μπροστά σ' αυτό το...φαινόμενο...
Ο τάφος του Μεγάλου Αλεξάνδρου… Μέχρι τα μέσα του 1600, οι Μουσουλμάνοι πήγαιναν για προσκύνημα σ' ένα οικοδόμημα,...που το έλεγαν "Ο τάφος του Βασιλιά Ισκαντάρ", δηλαδή του Αλεξάνδρου...
Τα πελώρια πέτρινα στοιχειά των Ελβετικών Άλπεων… Οι χωρικοί, μάλιστα, διηγούνταν ένα σωρό παράξενες ιστορίες. Τη νύχτα, έλεγαν, όταν...γύριζαν από τις στάνες τους, έβλεπαν συχνά μέσα στην αστροφεγγιά...
Το φάντασμα του Παλαμηδίου… Η 9η Ιουνίου 1895 υπήρξε ημέρα ζωηρών συγκινήσεων για τη μικρή πόλη του ιστορικού...Ναυπλίου. Την προηγούμενη νύχτα, ένα φάντασμα είχε φανερωθεί στο Παλαμήδι...
Το μέγα μυστήριο της Τηλεπάθειας… Σύμφωνα με τον Άγγελο Τανάγρα, μια εξήγηση του φαινόμενου ήταν ότι η Μαρία...Καλογεροπούλου θα είχε αντιληφθεί την τοποθέτηση των μετοχών ασυνείδητα και η...μνήμη της, κατά τη διάρκεια του ύπνου, της επανέφερε την πληροφορία με τρόπο...συμβολικό...
Τηλεκινητικά φαινόμενα στο Αγρίδι Γορτυνίας, το 1936… Στις 10 Ιουλίου του 1936, προσήλθαν στα γραφεία της Εταιρίας Ψυχικών Ερευνών...απεσταλμένοι από το Αγρίδι της Γορτυνίας, για να ζητήσουν οδηγίες...
Μοιραστείτε το άρθρο...
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Share on LinkedIn
Linkedin
Email this to someone
email

Σχολιάστε το άρθρο

avatar

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.