Οι Βρυκόλακες στα χρόνια του Βυζαντίου…

Οι Βρυκόλακες στα χρόνια του Βυζαντίου…
Μοιραστείτε το άρθρο...
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Email this to someone
email

Ο Αθανάσιος Παπαδόπουλος – Κεραμεύς υπήρξε ένας από τους κορυφαίους Έλληνες λόγιους των τελών του 19ου αιώνα. Ήταν εξέχων Βυζαντινολόγος και Πανεπιστημιακός, υφηγητής της Μεσαιωνικής και Νεοελληνικής Γλώσσας και Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο της Αγίας Πετρούπολης. Το πόνημα που ακολουθεί, φέρει την υπογραφή του.

Αθανάσιος Παπαδόπουλος - Κεραμεύς (1856 - 1912)
Αθανάσιος Παπαδόπουλος – Κεραμεύς (1856 – 1912)

Η δεισιδαιμονική πεποίθηση για την ύπαρξη των Βρυκολάκων ανάγεται σε χρόνους αρχαιότατους. Ο Αδαμάντιος Κοραής, σε διάφορες γραμματειακές του πραγματείες, απέδειξε ότι η λέξη «Βορβόλακας» παράγεται από τη «Μορμολύκη», κατά μετάπτωση και των δυο «μ» σε «β», όπως συνέβη, άλλωστε, και σε πολλές άλλες λέξεις της ελληνικής γλώσσας.

Αδαμάντιος Κοραής (27/04/1748 - 06/04/1833)
Αδαμάντιος Κοραής (27/04/1748 – 06/04/1833)

Η «Μορμολύκη», η λύκαινα Μορμώ, ήταν κι αυτή ένα φόβητρο για τα παιδιά των αρχαίων, όπως και η Λάμια. Θεωρούνταν τροφός του Αχέροντα, του θεού ποταμού του Κάτω Κόσμου. Επομένως, η Μορμολύκη σχετιζόταν με τον κόσμο των νεκρών και των φαντασμάτων. Επίσης, μορμολύκειον ονομαζόταν και το τρομακτικό προσωπείο, που έφτιαχναν οι πρόγονοί μας, με σκοπό να φοβίζουν τα άτακτα παιδιά. Κατά συνέπεια, μορμολύκεια αποκλήθηκαν γενικά τα προσωπεία των τραγωδών.

Πολλοί νεότεροι μυθογράφοι, αγνοώντας την πλουσιότατη ιστορία των αρχαίων ελληνικών δεισιδαιμονιών, θεώρησαν ότι ο Βρυκόλακας ήταν ένα πολύ κατοπινό δημιούργημα. Ο έγκριτος μυθογράφος Alfred Maury, διατρανώνοντας αυτήν την άστοχη άποψη, προσπάθησε να αποδείξει ότι η παράδοση περί βρυκολάκων επικράτησε στην Ευρώπη από τον 17ο αιώνα και μετά και ότι όφειλε την καταγωγή της στους Σλάβους, από τους οποίους διαδόθηκε εν συνεχεία και στους υπόλοιπους λαούς. Φρονούσε ότι η λέξη «βουρκόλακας» (βούρκος και λάκκος) παραγόταν από τη σλαβική «vukorlak», από παραφθορά της λέξης «oupire», που σήμαινε «βδέλλα».

Louis Ferdinand Alfred Maury (23/03/1817 - 11/02/1892)
Louis Ferdinand Alfred Maury (23/03/1817 – 11/02/1892)

Αλλά, ο ελλόγιμος καθηγητής Αντώνιος Καραγιάννης, ο οποίος συνέταξε αξιολογότατο επιστημονικό έργο περί των ελληνικών δεισιδαιμονιών, κατέδειξε το σαθρό υπόβαθρο του σκεπτικού του Alfred Maury και απέδειξε ότι η δεισιδαιμονία αυτή είναι αρχαιότατη και ελληνικότατη.

Αυτή ακριβώς η πρόληψη των αρχαίων Ελλήνων παρέμεινε αναλλοίωτη και στα Βυζαντινά Χρόνια. Μάλιστα, οι Βυζαντινοί αποκαλούσαν τους Βρυκόλακες «καταχθόνιους», όπως αναγράφονταν σε πληθώρα ανέκδοτων χειρόγραφων νομοκανόνων. Οι νομοκανόνες αυτοί, των οποίων σχεδόν όλες οι αξιόλογες βιβλιοθήκες του κόσμου περιέχουν αντίτυπα, διασώθηκαν από τους ακατάβλητους Βυζαντινούς συγγραφείς, εκκλησιαστικών και νομικών έργων.

Το επόμενο εδάφιο ανήκει στο υπ’ αριθμό Β-25 χειρόγραφο της Βιβλιοθήκης της Ευαγγελικής Σχολής, στη Σμύρνη, με τίτλο «Περί των καιόντων τους Βουρκολάκους», στο οποίο περιληπτικά αναφέρονταν τα εξής:

Ευαγγελική Σχολή Σμύρνης
Ευαγγελική Σχολή Σμύρνης

«Εκείνοι που έκαιγαν τους Βρυκόλακες και εμποτίζονταν από την καπνιά τους, δε θα έπρεπε να κοινωνήσουν για τουλάχιστον έξι χρόνια. Oι Βρυκόλακες ήταν τα πειθήνια όργανα του Διαβόλου, που εμφανίζονταν τις νύχτες να περιφέρονται εδώ κι εκεί, βλάπτοντας, καταστρέφοντας και προφητεύοντας συχνά τα μελλούμενα. Έτσι, ο πολυήμερος, αλλά και ο πολυχρόνιος νεκρός επανερχόταν πίσω στους ζωντανούς, ωσάν νεαρός με σάρκα και οστά.

Όταν, λοιπόν, οι άνθρωποι έσπευδαν να κάψουν έναν απέθαντο, αφού προηγουμένως είχαν σκάψει το μνήμα του κι είχαν δει τον Βρυκόλακα γεμάτο αίμα, με μακριά μαλλιά και νύχια, έπρεπε να γνωρίζουν ότι το καταραμένο λείψανό του θα αναστηθεί κι αυτό την Ημέρα της Κρίσεως. Κι αφού βρεθεί ενώπιον του φοβερού κι αδέκαστου Κριτή, τότε πλέον θα σταλεί στο αιώνιο πυρ το εξώτερο, αθάνατα κολαζόμενος, εκτός αν μετανοήσει γνησίως για τα ανοσιουργήματά του.

Όταν εντοπιζόταν ένα τέτοιο σατανικό δαιμόνιο, θα έπρεπε να κληθούν οι ιερείς, για να πραγματοποιήσουν παράκληση στη Θεοτόκο και αγιασμό. Έπειτα, να λειτουργήσουν και να ζητήσουν τη βοήθεια της Παναγίας για όλους τους, αλλά και να τελέσουν μνημόσυνο με κόλλυβα, να ψάλλουν τους αφορκισμούς της Βάπτισης και τους αφορκισμούς του Μεγάλου Βασιλείου και κατόπιν, να ράνουν το συγκεντρωμένο πλήθος με τον αγιασμό και με το περίσσευμά του να ραντίσουν τον Βρυκόλακα και με τη χάρη του Θεού, να φυγαδευτεί το ακάθαρτο δαιμόνιο…»

Ο Ιωάννης ο Νηστευτής έλεγε:

Πατριάρχης Ιωάννης Δ΄ Νηστευτής (άγνωστη ημερομηνία γέννησης, πέθανε το 595 μ.Χ.)
Πατριάρχης Ιωάννης Δ΄ Νηστευτής (άγνωστη ημερομηνία γέννησης, πέθανε το 595 μ.Χ.)

«Άκουσα σε πολλές χώρες και πόλεις, εξαιτίας της αγνωσίας και της αμάθειας, να γίνεται λόγος για τους Βρυκόλακες από μερικούς ανθρώπους. Κάποιοι ανόητοι ισχυρίζονται ότι πολλά σώματα ανθρώπων, μετά την ταφή τους, δε λιώνουν, όπως είναι φυσικό, αλλά παραμένουν ακέραια, γεμάτα αίμα. Μα, τούτο είναι μόνο φαντασία σατανική, για να κολάζει τους ευσεβείς και να δοκιμάζει την πίστη τους…»

Η είδηση δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «ΟΜΗΡΟΣ», στο τεύχος Δεκεμβρίου 1877…

Το άρθρο, όπως δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "ΟΜΗΡΟΣ", στο τεύχος Δεκεμβρίου 1877
Το άρθρο, όπως δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «ΟΜΗΡΟΣ», στο τεύχος Δεκεμβρίου 1877

Αξιολογήστε το άρθρο

Επιλογή βαθμολογίας

Μέση βαθμολογία / 5. Βαθμολογία - σύνολο αξιολογήσεων:

Σχετικά άρθρα

Πόσες φορές ζει ο άνθρωπος; Πολλοί πνευματιστές, με επικεφαλής κυρίως τον γνωστό Άγγλο συγγραφέα και...πνευματιστή Σερ Άρθουρ Κόναν Ντόυλ, πίστευαν στη μετεμψύχωση και υποστήριζαν...
Περιγραφή μεταθανάτιας εμπειρίας… Αμέσως μετά τον πρώτο πόνο, που ομολογουμένως ήταν λίαν σφοδρός, απώλεσα...ολοκληρωτικά τη συναίσθησή μου. Μου φάνηκε ότι μεταφέρθηκα αιφνιδίως σ' έναν νέο...
Το κορίτσι με τις βελόνες… Η νεαρή Julien Landrieaux, που ήταν υπηρέτρια σε μια Γαλλική επαρχία, άρχισε εντελώς...απρόσμενα να βγάζει βελόνες από διάφορα μέρη του σώματός της, από τα χέρια, από τον...λαιμό και ιδίως από τα μάτια...
Το ύστατο πνευματιστικό κάλεσμα στον Harry Houdini… Σε μια προγενέστερη συνεδρίαση πνευματιστών, στην οποία η Bess Houdini ήταν απούσα, το...μέντιουμ ορκιζόταν ότι ο Μεγάλος Houdini του είχε δώσει...
Οι μάγισσες της αρχαίας Ελλάδας… Ο Λουκιανός ανέφερε ότι οι γυναίκες της εποχής του έκαναν τακτικά χρήση μαγικών...φίλτρων, ειδικά οι ανύπαντρες. Αλλά και οι παντρεμένες, που ζήλευαν τους άντρες...τους...
Το απειλητικό φάντασμα… Και οι δύο ανέφεραν ότι έβλεπαν μία "λευκή, αγνή μορφή με σχήμα ανθρωπίνου σώματος"...να περιφέρεται στα δωμάτια του σπιτιού...
Η αληθινή ιστορία του Δρ. Γιόχαν Φάουστ… ... σφοδρότατος, μανιασμένος άνεμος ταρακούνησε συθέμελα την οικία του Φάουστ...
Οι άνθρωποι, που προαισθάνονται τους σεισμούς… Την τραγική εκείνη νύχτα της 5ης προς 6ης Φεβρουαρίου του 1783, εντελώς αναπάντεχα, ο...Goethe, αν και βρισκόταν στη Βαϊμάρη της Γερμανίας, προαισθάνθηκε...
Το φοβερό πόλτεργκαϊστ της Λαμίας, τη δεκαετία του 1920… Μα, τότε, τα φαινόμενα άλλαξαν πια μορφή. Ο φρενήρης λιθοβολισμός σταμάτησε και τη...θέση του πήραν οι μετακινήσεις αντικειμένων. Πρώτη, ξεκίνησε η βαριά...
Οι Νεράιδες, σύμφωνα με τον λαογράφο Νικόλαο Πολίτη (Μέρος Γ)… Σύμφωνα με τον σπουδαίο λαογράφο Νικόλαο Πολίτη, οι Νεράιδες συχνά συσχετίζονται...με τις Άρπυιες. Οι Άρπυιες, κόρες του Βορέα...
Μοιραστείτε το άρθρο...
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Email this to someone
email

Σχολιάστε το άρθρο

avatar

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.