Οι Νεράιδες, σύμφωνα με τον λαογράφο Νικόλαο Πολίτη (Μέρος Γ)…

Οι Νεράιδες, σύμφωνα με τον λαογράφο Νικόλαο Πολίτη (Μέρος Γ)...
Μοιραστείτε το άρθρο...
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Email this to someone
email

Σύμφωνα με τον σπουδαίο λαογράφο Νικόλαο Πολίτη, οι Νεράιδες συχνά συσχετίζονται με τις Άρπυιες. Οι Άρπυιες, κόρες του Βορέα, ήταν αρχαίες θεότητες του ανέμου και των θυελλών, οι οποίες θεωρούνταν και ψυχοπομποί.

Νικόλαος Πολίτης (03/03/1852 - 12/01/1921)
Νικόλαος Πολίτης (03/03/1852 – 12/01/1921)

Μα, και σήμερα, ο λαός πιστεύει πως όταν πνέει σφοδρός άνεμος, λυσσώδης και μανιασμένος, είναι οι Νεράιδες που διαβαίνουν στις στράτες. Τότε, αυτός που είναι κοντά πρέπει να φωνάξει «Μέλι και γάλα στον δρόμο σας, κυράδες», ώστε να μην τον αρπάξουν και τον πάρουν στα λημέρια τους. Στην πρόληψη αυτή αναφέρεται και η κατάρα: «Να σε πάρει ο άνεμος», υπονοώντας «να σε πάρουν οι Νεράιδες». Παρόμοιες αναφορές, άλλωστε, κάνει και ο Όμηρος στην «Ιλιάδα», αλλά και στην «Οδύσσεια».

Στα ορεινά χωριά της Ηπείρου, οι άνθρωποι κάνουν συχνά λόγο για τις «ξωθιές» (εξωτικές, δηλαδή Νεράιδες). Οι ξωθιές είναι εναέρια πλάσματα ή μεταμορφωμένα μανικά πουλιά, όπως οι Άρπυιες της αρχαίας μυθολογίας.

Επιπλέον, οι Νεράιδες υφαίνουν λεπτότατα υφάσματα και γνέθουν νήματα, ενώ συνοδεύουν την εργασία τους με τη λιγυρή φωνή τους, όπως και οι Νύμφες. Στο Ζαγόρι της Ηπείρου υπάρχει μια τοποθεσία, στην οποία οι χωρικοί υποστηρίζουν ότι συναθροίζονται οι Νεράιδες, για να υφάνουν και να κλώσουν, βαστώντας το αδράχτι τους.

Μεσαιωνική γκραβούρα, στην οποία απεικονίζεται Νεράιδα που γνέθει
Μεσαιωνική γκραβούρα, στην οποία απεικονίζεται Νεράιδα που γνέθει

Η ιδέα αυτή συνδέεται με την άποψη, που εκφράστηκε και πιο πάνω, ότι οι Νεράιδες φέρονται ως ψυχοπομποί. Διότι, σε όλους σχεδόν τους λαούς του κόσμου, οι θεότητες, που θεωρούνται υπεύθυνες για την πορεία της ζωής του ανθρώπου, παριστάνονται να κλώθουν νήμα, απεικονίζοντας έτσι συμβολικά τον ανθρώπινο βίο. Στα ομηρικά έπη, εμφανιζόταν μία και μοναδική Μοίρα, η Αίσα, η οποία ήταν σύνθρονη του Δία και έδινε σε κάθε θνητό το μερίδιό του από τις χαρές και τις λύπες, ορίζοντας με αυτόν τον τρόπο το πεπρωμένο του. Μάλιστα, η Μοίρα, η Αίσα, η Ειμαρμένη ή η Ανάγκη θεωρούνταν πολλάκις ανώτερες των θεών.

Κατόπιν, οι Μοίρες έγιναν τρεις: η Κλωθώ, που γνέθει το νήμα της ζωής και συμβολίζει το παρόν, η Λάχεσις, που ξετυλίγει το νήμα, καθορίζει τι θα λάχει στον καθένα και συμβολίζει το παρελθόν, ενώ η τρίτη, η Άτροπος, που κόβει το νήμα, όταν έρθει η κατάλληλη ώρα και συμβολίζει το μέλλον.

Οι Μοίρες: η Κλωθώ, που γνέθει το νήμα της ζωής και συμβολίζει το παρόν, η Λάχεσις, που ξετυλίγει το νήμα, καθορίζει τι θα λάχει στον καθένα και συμβολίζει το παρελθόν, ενώ η τρίτη, η Άτροπος, που κόβει το νήμα, όταν έρθει η κατάλληλη ώρα και συμβολίζει το μέλλον.
Οι Μοίρες: η Κλωθώ, που γνέθει το νήμα της ζωής και συμβολίζει το παρόν, η Λάχεσις, που ξετυλίγει το νήμα, καθορίζει τι θα λάχει στον καθένα και συμβολίζει το παρελθόν, ενώ η τρίτη, η Άτροπος, που κόβει το νήμα, όταν έρθει η κατάλληλη ώρα και συμβολίζει το μέλλον.

Στους αρχαίους ‘Έλληνες και Λατίνους, οι Νύμφες παριστάνονται να νήθουν (να γνέθουν). Ο Βιργίλιος περιγράφει τις Νηρηίδες να νήθουν στα βάθη των ωκεανών, ενώ υπάρχουν σχετικές αναπαραστάσεις και σε αγγεία.

Γι’ αυτόν τον λόγο, προφανώς, ο έγκριτος Γάλλος αρχαιολόγος Francois Lenormant φρονούσε πως η παράσταση των Νυμφών να νήθουν νήμα καταδεικνύει κάποια σχέση μεταξύ της ασχολίας αυτής και της ιδιότητας των θαλασσίων αυτών θεοτήτων. Εξάγει αυτό το συμπέρασμα από τη σύμπτωση των λέξεων «νάω», που σημαίνει πλέω και «νήθω», που σημαίνει γνέθω.

Francois Lenormant (17/01/1837 - 09/12/1883)
Francois Lenormant (17/01/1837 – 09/12/1883)

Επίσης, ο λαός πιστεύει πως οι Νεράιδες ασκούν ολέθρια επιρροή στις έγκυες γυναίκες, οι οποίες, για να προφυλαχθούν, φορούν διάφορα φυλαχτά. Τούτο συνδέεται με την πρόληψη ότι ο Διάβολος ή άλλα κακοποιά πνεύματα ταράσσουν τη γυναίκα παντοιοτρόπως, προκειμένου να καταστρέψουν το κυοφορούμενο έμβρυο.

Πολλές Νεράιδες παρουσιάζουν ομοιότητες με τις θεότητες του τοκετού των αρχαίων Ελλήνων. Η Ήρα, για παράδειγμα, λατρευόταν ως θεά της ευτοκίας, λουόμενη στα ύδατα της πηγής Κανάθου, στο Ναύπλιο. Κατά τον Μεσαίωνα, η Βασίλισσα Mab μυθολογούνταν ως η μαία όλων των Νεράιδων, που, όμως, συνήθιζε να αρπάζει τα θνητά μωρά που γεννιούνταν τις νύχτες και να τα αντικαθιστά με ξένα.

Βασίλισσα Mab
Βασίλισσα Mab

Πνεύματα των υδάτων και των δασών, ανάλογα με τις Νεράιδες των σημερινών παραδόσεων, απαντώνται στις μυθολογίες όλων σχεδόν των λαών, τρέφοντας και γαλουχώντας ολόκληρες γενιές ανθρώπων, φιλοτεχνώντας ένα πολυσύνθετο ψηφιδωτό φαντασίας, με ψηφίδες άλλοτε κατασκότεινες κι άλλοτε κατάφωτες.

Η είδηση δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «ΠΑΡΘΕΝΩΝ», στο τεύχος Ιανουαρίου 1872…

Το άρθρο, όπως δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "ΠΑΡΘΕΝΩΝ", στο τεύχος Ιανουαρίου 1872
Το άρθρο, όπως δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «ΠΑΡΘΕΝΩΝ», στο τεύχος Ιανουαρίου 1872

Σχετικά άρθρα

Τα στοιχειωμένα κάστρα της Ελλάδας – Το Κάστρο της Πάτρας (Μέρος Β)… Το Κάστρο της Πάτρας είναι στοιχειωμένο και το στοιχειό του το καλό, η δική μας η...Πατρινέλα, ξανακατέβηκε απ' τα τείχη κι άλλες φορές...
Το πόλτεργκαϊστ του Καλαμακίου, το 1937… Ο Πρόεδρος της Εταιρίας Ψυχικών Ερευνών διατεινόταν ότι μερικά άτομα, τα οποία...υπό την επίδρασιν της ήβης ή ψυχικών κλονισμών ή απλώς, μιας αναστάτωσης του...οργανισμού τους, γίνονταν ραδιενεργά σώματα και πάθαιναν δυναμόλυση...
Ο ραδιούργος μάγος Alessandro Cagliostro… Ο περίφημος και φοβερός μάγος Alessandro Cagliostro γεννήθηκε στο Παλέρμο της Ιταλίας το 1743,...με το όνομα Joseph Balsamo...
Ένα παράξενο ουράνιο φαινόμενο… Μέσα σε πέντε λεπτά, χιλιάδες πολίτες που κυκλοφορούσαν στην οδό Σταδίου και την...Ομόνοια, βρέθηκαν να στέκονται ακίνητοι και εκστατικοί μπροστά σ' αυτό το...φαινόμενο...
Ανακοινώσεις για την Ατλαντίδα… Ο καθηγητής Γαλανόπουλος δήλωσε ότι κατόρθωσε να συγκεντρώσει δείγματα τέφρας...από το υπέδαφος, τα οποία χρονολόγησε με τη μέθοδο του άνθρακα...
Θρύλοι και παραδόσεις για τον Άγιο Γεώργιο… Ο Άγιος Γεώργιος ταυτίζεται με θρύλους, που η ρίζα τους ανέρχεται σε παραδόσεις...και αρχέτυπα, που θυμίζουν αρχαία ελληνική μυθολογία και λαογραφία...
Οι Απόκριες στην Αρχαιότητα… Οι αρχαίοι Έλληνες απολάμβαναν τις Διονυσιακές Εορτές τους τέσσερις φορές τον...χρόνο, από τις οποίες προήλθαν οι σημερινές μας Απόκριες...
Ιπτάμενος δίσκος πάνω από την Αθήνα… ... γύρω από το ασημένιο ιπτάμενο αντικείμενο διακρίνονταν οι χαρακτηριστικοί..."παγωμένοι καπνοί"...
Το στοιχειωμένο σπίτι της οδού Μαυρομιχάλη, στην Αθήνα του 1913 (Μέρος Δ)… Θα είχαν περάσει περίπου τέσσερις εφιαλτικοί μήνες από τότε που η οικογένεια του...κυρίου Μπ. είχε εγκατασταθεί στη διώροφη οικία της οδού Μαυρομιχάλη. Αν και το...κάθε βράδυ ήταν χειρότερο από το προηγούμενο...
Ιπτάμενος δίσκος πάνω από τον Νομό Ηλείας, το 1950… Εξάλλου, πολλοί κάτοικοι του Πύργου Ηλείας ισχυρίζονταν ότι υπήρξαν αυτόπτες...μάρτυρες του συνταρακτικού αυτού περιστατικού και δήλωναν κατάπληκτοι ότι...
Μοιραστείτε το άρθρο...
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Email this to someone
email

Σχολιάστε το άρθρο

avatar

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.