Η Θεσσαλονίκη υπογείως…

Ο Λευκός Πύργος, 1915
Μοιραστείτε το άρθρο...
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Email this to someone
email

Σ’ ένα κατεδαφισμένο παλαιό οικοδόμημα, που είχε σχεδόν ισοπεδωθεί και που βρισκόταν μεταξύ των οδών Πρίγκηπος Νικολάου και Εγνατίας, στη Θεσσαλονίκη, διακρινόταν μέσα στα ερείπια και στα χώματα μια οπή, που έμοιαζε με είσοδο σπηλιάς.

Θεσσαλονίκη, 1902
Θεσσαλονίκη, 1902

Αρχικά, το άνοιγμα στο έδαφος μπορούσε να το εκλάβει κανείς ως βαθύ λάκκο. Όμως, με μια πιο προσεκτική ματιά, τα συμπαγή τοιχώματα άφηναν να εννοηθεί ότι δεν επρόκειτο για μια ιδιοτροπία της φύσης, αλλά για ανθρώπινη κατασκευή.

Βέβαια, ο συνδυασμός των αναμνήσεων των υπέργηρων κατοίκων της περιοχής, των ιστορικών κειμένων και της προφορικής παράδοσης που σχετίζονταν με τη συγκεκριμένη σπηλιά, αποκάλυψαν συναρπαστικές λεπτομέρειες και ηρωικά γεγονότα, τα οποία συνδυάζονταν με την ιστορία της Θεσσαλονίκης από τα αρχαία χρόνια και ιδιαίτερα από τη ρωμαϊκή εποχή κι έπειτα.

Η είσοδος της Ροτόντας, 1947
Η είσοδος της Ροτόντας, 1947

Τελικώς, όλο το υπέδαφος της ευρύτερης περιοχής απαρτιζόταν από ένα ολόκληρο δίκτυο από υπόγειες στοές, πολύπλοκες και δαιδαλώδεις. Οι συγκεκριμένες στοές συνέδεαν ολάκερο τον υπόγειο χώρο από τη Ροτόντα, κάτω από την Αψίδα του Γαλέριου, μέχρι το Ιπποδρόμιο. Προς τα ανατολικά, περνούσαν κάτω από τα τείχη και από τα ειδωλολατρικά νεκροταφεία και έφταναν μέχρι τους λαχανόκηπους, που τροφοδοτούσαν τότε την πόλη με λαχανικά.

Η Αψίδα του Γαλέριου, 1934
Η Αψίδα του Γαλέριου, 1934

Στα λαγούμια αυτά οργανώθηκε η αντίσταση των Θεσσαλονικέων, που ήταν έτοιμοι να θυσιάσουν τη ζωή τους, για να αποτινάξουν τον τουρκικό ζυγό το 1821. Εκεί, από το 1816 και μετά, όταν οι περισσότεροι εύποροι Θεσσαλονικείς έγιναν μέλη της Φιλικής Εταιρίας, οι πρόκριτοι και οι πλούσιοι έμποροι συγκέντρωναν και έκρυβαν όπλα και πολεμοφόδια για τον μεγάλο ξεσηκωμό. Το εξαπλωμένο υπόγειο δίκτυο στοών διευκόλυνε τους αγωνιστές να περάσουν τα όπλα κάτω από τα ανατολικά τείχη, για να εξοπλιστούν οι ομάδες των επαναστατών.

Η τοποθεσία του αρχαίου Ιπποδρομίου, 1904
Η τοποθεσία του αρχαίου Ιπποδρομίου, 1904

Ήταν πολλά τα όπλα και δύσκολη, καθώς και επικίνδυνη, η μεταφορά τους στους επαναστατικούς πυρήνες. Ο κίνδυνος αυξανόταν με το πλήθος των καταδοτών, που ήταν πρόθυμοι να αναφέρουν και το παραμικρό στις οθωμανικές αρχές.

Τα Ανατολικά Τείχη, 19ος αιώνας
Τα Ανατολικά Τείχη, 19ος αιώνας

Όταν ο Λουμπούτ Πασάς έφτασε στην πόλη, έγινε το κακό. Βρέθηκε ο καταδότης, που αποκάλυψε το υπόγειο οπλοστάσιο μέσα στα λαγούμια και εντοπίστηκαν οι υπεύθυνοι. Ήταν όλοι τους επιφανείς και πλούσιοι.

Μεχμέτ Εμίν πασάς (Εμπού Λουμπούτ ή Αβδούλ)
Μεχμέτ Εμίν πασάς (Εμπού Λουμπούτ ή Αβδούλ)

Μάλιστα, αρκετοί από τους οργανωτές του υπόγειου οπλοστασίου της Επανάστασης του 1821, ύστερα από διαταγή του Λουμπούτ Πασά, κρεμάστηκαν στο Καπάνι και έγραψαν με τη ζωή τους ιστορία.

Από τότε, οι είσοδοι των υπόγειων στοών σφραγίστηκαν με χώμα και σιγά σιγά λησμονήθηκε η τοπική δραστηριότητα της Φιλικής Εταιρίας. Έμεινε μόνο ζωντανή η φρίκη των εκτελέσεων που διέταξε ο Λουμπούτ Πασάς.

Παρόλα αυτά, οι υπόγειες στοές ήταν μια ιστορική πραγματικότητα, που ανάγονταν σε χιλιάδες χρόνια. Σ’ αυτές γράφτηκαν πολλά από τα κεφάλαια της ιστορίας της Θεσσαλονίκης.

Πολλοί ερευνητές προσπάθησαν να ανακαλύψουν την απαρχή και την αιτία της δημιουργίας τους. Η έρευνα είχε στραφεί σε πολλές κατευθύνσεις, αλλά εντέλει προέκυψε μια βάσιμη εξήγηση.

Καπάνι (παλιατζίδικα), 1914
Καπάνι (παλιατζίδικα), 1914

Εξετάζοντας τις ανασκαφές και μελετώντας τους χρονικογράφους, κατέληξαν στο ασφαλές συμπέρασμα ότι όλα τα λαγούμια οδηγούσαν στον Ιππόδρομο. Εκεί, κατά τη ρωμαϊκή κατοχή, δε γίνονταν μόνο ιπποδρομίες, αλλά και μονομαχίες, όπως επίσης αγώνες μονομάχων με άγρια θηρία. Ίσως να μαρτύρησαν στον φριχτό αυτόν χώρο και οι πρώτοι χριστιανοί, ως βορά στα θηρία.

Ο μόνος τρόπος για να φτάσουν τα άγρια ζώα στο χώρο των αγώνων και των μαρτυρίων ήταν οι υπόγειες στοές, προκειμένου να τα χρησιμοποιήσουν οι Ρωμαίοι προς τέρψιν τους, για να επιτεθούν στους μονομάχους και στους παλαιστές, αλλά και για να κατασπαράξουν αθώα θύματα, που μαρτυρούσαν στο όνομα του Χριστού.

Ο Λευκός Πύργος, 1915
Ο Λευκός Πύργος, 1915

Κάπως έτσι, λοιπόν, ξεκίνησε η λειτουργία των στοών, που συνδέθηκαν με την ιστορία της πόλης κι έγιναν θρύλος και παράδοση.

Η είδηση αυτή δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ», στις 12/03/1980…

Η Θεσσαλονίκη υπογείως…
Η Θεσσαλονίκη υπογείως…

Αξιολογήστε το άρθρο

Επιλογή βαθμολογίας

Μέση βαθμολογία / 5. Βαθμολογία - σύνολο αξιολογήσεων:

Σχετικά άρθρα

Ιπτάμενος δίσκος στην Καλαμάτα, το 1952… Πάντως, η γενική εντύπωση που επικρατούσε στους κατοίκους, τόσο της Καλαμάτας, όσο...και των περιχώρων, ήταν ότι επρόκειτο για έναν ιπτάμενο δίσκο...
Η διάλεξη του Παύλου Σαντορίνη για τους ιπτάμενους δίσκους, το 1967… Μετά το τέλος της διάλεξης του Παύλου Σαντορίνη, ακολούθησε συζήτηση στρογγυλής...τραπέζης, την οποία διηύθυνε ο Καθηγητής του Πολυτεχνείου...
Τo πόλτεργκαϊστ της οδού Μαιζώνος, στο κέντρο της Αθήνας, το 1936… Τα μυστηριώδη φαινόμενα ξεκίνησαν στις αρχές Ιουλίου στο σπίτι του Στρατηγού, επί...της οδού Μαιζώνος 70. Μια ημέρα, δίχως να έχει μεσολαβήσει τίποτε...
Ο Βρυκόλακας της Μυκόνου… Ο βρυκόλακας αυτός, όσο ζούσε, ήταν ένας απλός χωρικός του νησιού, αλλά ήταν κι...ένας άνθρωπος από φυσικού του γκρινιάρης, αντιπαθητικός, φιλόνικος και πολύ...εριστικός...
«Γκιολβαγκάς»: Μια άγνωστη εφεύρεση… Σ' ένα ήσυχο σπίτι της οδού Μεγάλου Αλεξάνδρου 89, στη Ν. Σμύρνη, κατοικούσε ένας...Μηχανολόγος Μηχανικός μηχανών εσωτερικής καύσεως, ο Γεώργιος Γκιόλβας, με τη...σύζυγό του...
Η περίπτωση μετενσάρκωσης που συντάραξε την Ελλάδα… ...η Βάσω έναν χρόνο μετά τον θάνατό της, είχε ξαναγεννηθεί στο πρόσωπο της...Βασιλικής...
Το στοιχειωμένο σπίτι στο Μαρούσι… Ο Σκιν, που λάτρευε τη φύση και την εξοχή, αγόρασε ένα τεράστιο κτήμα στο Μαρούσι...κι εγκαταστάθηκε εκεί, καμαρώνοντας την Αθήνα από μακριά...
Ο τάφος του Μεγάλου Αλεξάνδρου… Μέχρι τα μέσα του 1600, οι Μουσουλμάνοι πήγαιναν για προσκύνημα σ' ένα οικοδόμημα,...που το έλεγαν "Ο τάφος του Βασιλιά Ισκαντάρ", δηλαδή του Αλεξάνδρου...
Τα σφοδρά τηλεκινητικά φαινόμενα της Θάσου και η συμβολή του Άγγελου Τανάγρα, το 1938…... Ο Πρόεδρος της Εταιρίας Ψυχικών Ερευνών, Άγγελος Τανάγρας, κατά την επιστροφή του...από τη Θάσο, κλήθηκε από τους ιατρικούς συλλόγους της Καβάλας...
Ο χαμένος θησαυρός του Χασάν Μπέη σε τζαμί της Λάρισας… Το τζαμί του Χασάν Μπέη ήταν εδώ και χρόνια κλειστό. Στη διάρκεια της Κατοχής,...φιλοξένησε Άγγλους και αργότερα Ιταλούς αιχμαλώτους. Στο εσωτερικό του...
Μοιραστείτε το άρθρο...
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Email this to someone
email

Σχολιάστε το άρθρο

avatar

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.